Article reader

ഖുർആൻ; കാലാതിവർത്തിയായ ഗ്രന്ഥം

ഹാഫിള് മുഹമ്മദ് അനസ് സഖാഫി ചെറുതുരുത്തി Sep 14, 2026

പാരായണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്' എന്ന അർത്ഥമുള്ള 'ഖറഅ' (قَرَأَ) എന്ന അറബി മൂലക്രിയയിൽ നിന്നാണ് 'ഖുർആൻ' എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്പത്തി. ധാരാളമായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനാലും സൂറത്തുകളെയും ആയത്തുകളെയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചു ചേർത്തതിനാലുമാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ കലാമിന് (വചനത്തിന്) ഈ നാമം ലഭിച്ചത്. കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾക്കോ മാറ്റങ്ങൾക്കോ വിധേയമാകാതെ എക്കാലത്തും മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്ന ഏക ഗ്രന്ഥമാണ് വിശുദ്ധ ഖുർആൻ. കാരണം, അതിന്റെ സംരക്ഷണം അല്ലാഹു തന്നെ ഏറ്റെടുത്തതാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: "തീർച്ചയായും നാമാണ് ആ ഉൽബോധനം (ഖുർആൻ) അവതരിപ്പിച്ചത്; നാം തന്നെ അതിനെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും." (സൂറത്തുൽ ഹിജ്ര്: 9). ഖുർആൻ ഹൃദ്യസ്ഥമാക്കലിലൂടെയും (ഹിഫ്ള്) കൃത്യമായ ക്രോഡീകരണത്തിലൂടെയുമാണ് അല്ലാഹു ഈ വാഗ്ദാനം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നത്. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതും മനഃപാഠമാക്കുന്നതുമായ ഗ്രന്ഥം ഖുർആനാണ്. ഈ ഉമ്മത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഖുർആൻ മനഃപാഠമാക്കലാണെന്ന് ഇബ്നുൽ ജൗസി (റ) പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഖുർആൻ ആദ്യമായി ഹൃദയത്തിലേറ്റിയ വ്യക്തി മുത്ത് നബി (സ്വ) തന്നെയാണ്. 23 വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായി അവതരിച്ചതാണ് ഖുർആൻ എളുപ്പത്തിൽ മനഃപാഠമാക്കാൻ സഹായകമായത്. തിരുനബി (സ്വ) തുടക്കമിട്ട ഈ മനഃപാഠ പഠനശൃംഖല ഇന്നും അനുസ്യൂതം തുടരുന്നു. എന്നാൽ, സ്വഹാബത്തിന്റെ കാലത്തെ ഖുർആൻ പഠനരീതിയും പിൽക്കാലത്തെ രീതിയും തമ്മിൽ കാതലായ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. സ്വഹാബികൾ അക്ഷരങ്ങൾ മനഃപാഠമാക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ ആശയവും പ്രയോഗതലങ്ങളും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. താബിഈ പണ്ഡിതനായ അബൂ അബ്ദിറഹ്മാൻ അസ്സലമി (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: "തിരുനബി (സ്വ) യുടെ സ്വഹാബികൾ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ നബിയിൽ നിന്ന് പത്ത് ആയത്തുകൾ പഠിച്ചാൽ, അവയിലെ ആശയങ്ങളും കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ പ്രയോഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ച ശേഷമല്ലാതെ അടുത്ത പത്ത് ആയത്തുകളിലേക്ക് കടക്കാറില്ലായിരുന്നു." ഖുർആനും ആശയവും പ്രയോഗവും ഒരുമിച്ച് പഠിക്കുന്ന രീതിയാണ് അവർ പിന്തുടർന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു സൂറത്ത് പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചെടുക്കാൻ സ്വഹാബികൾ ദീർഘകാലം മാറ്റിവെച്ചിരുന്നു. "എനിക്ക് സൂറത്തുൽ ബഖറ പഠിക്കാൻ എട്ട് വർഷം വേണ്ടി വന്നു" എന്ന് ഇബ്നു ഉമർ (റ) പറഞ്ഞത് ആശയഗ്രഹണത്തോടെയുള്ള ഇത്തരം ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഖുർആൻ ക്രോഡീകരണം നബി (സ്വ) യുടെ കാലത്ത് ഖുർആൻ സ്വഹാബികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ മനഃപാഠമായും, കൂടാതെ ഈന്തപ്പനത്തടികൾ, നേർത്ത പരന്ന കല്ലുകൾ, മൃഗത്തോലുകൾ, എല്ലുകൾ എന്നിവയിലൊക്കെ എഴുതിവെക്കപ്പെട്ടും സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് അബൂബക്കർ (റ), ഉസ്മാൻ (റ) എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പിൽക്കാലത്ത് ഔദ്യോഗിക ക്രോഡീകരണം നടന്നത്. ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ആയത്തുകളുടെ ക്രമം തിരുനബി (സ്വ) തന്നെ അല്ലാഹുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നിശ്ചയിച്ചതാണ്. ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങൾ അവതരിക്കുമ്പോൾ നബി (സ്വ) എഴുത്തുകാരെ വിളിച്ച് പ്രസ്തുത സൂക്തങ്ങൾ ഏത് സൂറത്തിൽ, എവിടെ രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് കൃത്യമായി നിർദ്ദേശിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടു ചട്ടകൾക്കിടയിലുള്ള ഒരു ഒറ്റ ഗ്രന്ഥരൂപത്തിൽ (മുസ്ഹഫ്) അത് നബിയുടെ കാലത്ത് ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അത്തരം ഒരു ക്രോഡീകരണം ആദ്യമായി നിർവ്വഹിച്ചത് പ്രഥമ ഖലീഫ അബൂബക്കർ (റ) ആയിരുന്നു. ഒന്നാം ഘട്ടം അബൂബക്കർ (റ) വിന്റെ കാലത്ത് തിരുനബിയുടെ വഫാത്തിന് ശേഷം അബൂബക്കർ (റ) ഖലീഫയായി സ്ഥാനമേറ്റു. മഹാന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവാചകത്വം വാദിച്ച വ്യാജന്മാരും വിഘടനവാദികളും ഉയർന്നുവരുകയും ഇത് യമാമ യുദ്ധം പോലുള്ള കടുത്ത പോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ യുദ്ധങ്ങളിൽ ധാരാളം സ്വഹാബികൾ രക്തസാക്ഷികളായി. യമാമ യുദ്ധത്തിൽ മാത്രം എഴുപതിലധികം ഖുർആൻ ഹൃദ്യസ്ഥമാക്കിയ സ്വഹാബികൾ (ഖാരിഉകൾ) ശഹീദായി. ഇത് ഉമർ (റ) അടക്കമുള്ള പ്രമുഖ സ്വഹാബികളിൽ വലിയ ആശങ്കയുണ്ടാക്കി. ഖുർആൻ മനഃപാഠമാക്കിയവർ വഫാത്താകുന്നതോടെ ഖുർആന്റെ ഭാഗങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുമോ എന്ന് ഭയന്ന ഉമർ (റ), ഖുർആൻ ഒരു ഗ്രന്ഥരൂപത്തിൽ ക്രോഡീകരിക്കാൻ അബൂബക്കർ (റ) നോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. നബി (സ്വ) ചെയ്യാത്ത ഒരു കാര്യം എങ്ങനെ ചെയ്യും എന്ന ചിന്തയാൽ ആദ്യം മടിച്ചെങ്കിലും, കാര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാക്കി അബൂബക്കർ (റ) അതിന് സമ്മതിച്ചു. തുടർന്ന് ഇരുവരും ചേർന്ന് നബിയുടെ പ്രധാന വഹ്‌യ് എഴുത്തുകാരനായ സൈദ് ബിൻ സാബിത്ത് (റ) നെ ദൗത്യം ഏൽപ്പിച്ചു. ഭാരമേറിയ ഈ ദൗത്യം കേട്ടപ്പോൾ സൈദ് (റ) പറഞ്ഞു: "ഒരു പർവ്വതം അതിന്റെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ പോലും എനിക്കത് ചെയ്യാമായിരുന്നു, എന്നാൽ ഈ ദൗത്യം അത്രമേൽ ഭാരമുള്ളതാണ്." എങ്കിലും ഖലീഫയുടെ നിർബന്ധത്തിനും ഇതിന്റെ മഹത്തായ നന്മ തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനും ശേഷം അദ്ദേഹം ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തു. ഹിജ്റ 12-ൽ അബൂബക്കർ (റ), ഉമർ (റ) തുടങ്ങിയവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ സൈദ് ബിൻ സാബിത്ത് (റ) ക്രോഡീകരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. സ്വഹാബികളുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ഖുർആൻ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ ഖലീഫ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ലഭിച്ച ഭാഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് സൈദ് (റ) കർശനമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചു: മനഃപാഠമുള്ളവരുടെ സാക്ഷ്യം മാത്രം പോരാ, നബി (സ്വ) യുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വെച്ച് എഴുതപ്പെട്ടതാണ് എന്ന് തെളിയിക്കാൻ രണ്ട് സാക്ഷികൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. പാരായണം ദുർബലപ്പെടുത്താത്ത (നസ്ഖ് ആകാത്ത) സൂക്തങ്ങളായിരിക്കണം (നബി (സ്വ) തങ്ങളുടെ വഫാത്തിന്റെ വർഷം ജിബ്‌രീൽ (അ) ന് ഓതിക്കേൾപ്പിച്ച അവസാന വട്ട പാരായണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടവ). ഖുർആൻ അവതരിക്കപ്പെട്ട ഏഴ് ഭാഷാവൈവിധ്യങ്ങളെയും (സബ്അത്തു അഹ്റുഫ്) പരിഗണിച്ചാണ് സൈദ് (റ) ഇത് തയ്യാറാക്കിയത്. അങ്ങനെ സ്വഹാബികളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ഏടുകൾ ക്രോഡീകരിച്ച് രണ്ടു ചട്ടകൾക്കുള്ളിലാക്കി ആദ്യമായി ഒരു സമ്പൂർണ്ണ മുസ്ഹഫ് തയ്യാറാക്കി. ഈ മഹത്തായ സേവനത്തോടെ അബൂബക്കർ (റ) വിന്റെ കീർത്തി വർദ്ധിക്കുകയും, ഖുർആൻ ആദ്യമായി രണ്ടു ചട്ടകൾക്കുള്ളിൽ ക്രോഡീകരിച്ച വ്യക്തി എന്ന ചരിത്ര സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ മുസ്ഹഫ് അബൂബക്കർ (റ) വിന്റെ വഫാത്ത് വരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്കലും, പിന്നീട് ഉമർ (റ) വിന്റെ കൈവശവും സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ഉമർ (റ) വിന്റെ വഫാത്തിന് ശേഷം നബിപത്നിയും ഉമർ (റ) വിന്റെ പുത്രിയുമായ ഹഫ്സ (റ) യുടെ സംരക്ഷണത്തിലായി ഇത്. പിൽക്കാലത്ത് ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ കാലത്തെ ക്രോഡീകരണത്തിന് അവലംബമാക്കിയത് ഈ മുസ്ഹഫാണ്. പിന്നീട് മദീനയിലെ ഭരണാധികാരിയായി മർവാൻ ഇബ്നുൽ ഹകം വന്നപ്പോൾ ഈ ഏടുകൾ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ഹഫ്സ (റ) നൽകിയില്ല. ഹിജ്റ 45-ൽ ഹഫ്സ (റ) വിന്റെ വഫാത്തിന് ശേഷം മർവാൻ അത് വാങ്ങുകയും, ഭാവിയിൽ പാരായണ ഭിന്നതകൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ അത് കത്തിച്ചുകളയുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാം ഘട്ടം ഉസ്മാൻ (റ) വിന്റെ കാലത്ത് ഉമർ (റ) വിന്റെ വഫാത്തിന് ശേഷം ഹിജ്റ 24 മുഹർറം മാസത്തിൽ ഉസ്മാൻ (റ) മൂന്നാം ഖലീഫയായി ബൈഅത്ത് ചെയ്തു. ഇസ്‌ലാമിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമായിരുന്നു പ്രസ്തുത കാലം. മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ വികസനവും സാമ്രാജ്യത്വ വ്യാപ്തിയും കൊണ്ട് ആ കാലം ശ്രദ്ധേയമായി. സ്പെയിൻ, ഖുറാസാൻ, റോം, റയ്യ് തുടങ്ങി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഇസ്‌ലാം വ്യാപിച്ചു. വിവിധ നാടുകളിലേക്ക് ഇസ്‌ലാമിക പ്രബോധകരായി പോയ സ്വഹാബികളാണ് അവിടുത്തെ ജനങ്ങളെ ഖുർആൻ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്. സ്വഹാബികൾ തങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള ഏടുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയോ നബി (സ്വ) യിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് കേട്ട രൂപത്തിലോ ആയിരുന്നു ഖുർആൻ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഖുർആൻ വിവിധ ശൈലികളിൽ (ഖിറാഅത്തുകളിൽ) ഓതാൻ അനുവാദമുണ്ടെന്ന കാര്യം വിദൂര ദിക്കുകളിലെ പുതിയ മുസ്ലിംകൾക്ക് അത്ര പരിചയമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത് വലിയൊരു പ്രശ്നത്തിലേക്ക് വഴിതെളിച്ചു. വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സൈനികരോ ജനങ്ങളോ ഒത്തു കൂടുമ്പോൾ അവരുടെ പാരായണ ശൈലിയിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടു. ഓരോരുത്തരും തങ്ങൾ പഠിച്ച രീതി മാത്രമാണ് ശരിയെന്ന് വാദിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരുടെ പാരായണത്തെ തെറ്റാണെന്ന് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. തർക്കം രൂക്ഷമായി പരസ്പരം കാഫിറാക്കുന്ന (അവിശ്വാസിയാക്കുന്ന) അവസ്ഥ വരെയെത്തി. ഈ ഗുരുതര സാഹചര്യം കണ്ട പ്രമുഖ സ്വഹാബി ഹുദൈഫത്തുൽ യമാനി (റ) ഖലീഫ ഉസ്മാൻ (റ) നെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: "അമീറുൽ മുഅ്മിനീൻ! ജൂതന്മാരും ക്രൈസ്തവരും തങ്ങളുടെ വേദഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഭിന്നിച്ചതുപോലെ ഈ ഉമ്മത്ത് ഖുർആന്റെ പേരിൽ ഭിന്നിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് താങ്കൾ ഇവരെ രക്ഷിക്കണം!" ഉടൻ തന്നെ ഉസ്മാൻ (റ), ഹഫ്സ (റ) യുടെ പക്കലുള്ള അബൂബക്കർ (റ) വിന്റെ കാലത്തെ മുസ്ഹഫ് വരുത്തിച്ചു. അൻസാരിയായ സൈദ് ഇബ്നു സാബിത്ത് (റ), ഖുറൈശികളായ അബ്ദുള്ളാഹിബ്നു സ്സുബൈർ (റ), സഈദ് ഇബ്നുൽ ആസ് (റ), അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നു ഹാരിസ് (റ) എന്നിവരെ മുസ്ഹഫിന്റെ കൂടുതൽ പ്രതികൾ പകർത്തിയെഴുതാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തി. എഴുത്തിൽ എന്തെങ്കിലും അഭിപ്രായവ്യത്യാസം വന്നാൽ ഖുറൈശികളുടെ ഭാഷാശൈലിക്ക് മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് ഉസ്മാൻ (റ) നിർദ്ദേശിച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്, 'താബൂത്ത്' എന്ന പദത്തിന്റെ എഴുത്തുരൂപത്തിൽ സൈദ് (റ) വും മറ്റു മൂന്ന് ഖുറൈശി സ്വഹാബികളും തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായപ്പോൾ, ഖുറൈശികളുടെ ശൈലിയനുസരിച്ച് 'താബൂത്ത്' (تَابُوت) എന്ന് തന്നെ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഉസ്മാൻ (റ) ഉത്തരവിട്ടു. കാരണം ഖുർആൻ പ്രാഥമികമായി അവതരിച്ചത് ഖുറൈശി ഭാഷാശൈലിയിലായിരുന്നു. ഏറെ ജാഗ്രതയോടെയാണ് ഈ സമിതി പ്രവർത്തിച്ചത്. അല്ലാഹു അവതരിപ്പിച്ചതും നബി (സ്വ) വഫാത്തിന് മുമ്പ് ജിബ്‌രീൽ (അ) ന് ഓതിക്കേൾപ്പിച്ചതുമായ ആയത്തുകൾ മാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി, തിരുനബി നിർദ്ദേശിച്ച ക്രമത്തിൽ അവർ പുതിയ പ്രതികൾ തയ്യാറാക്കി. പ്രമാണബദ്ധമായി സ്ഥിരപ്പെട്ട ഏഴ് പാരായണ രീതികൾക്കും (ഖിറാഅത്ത്) അനുയോജ്യമായ രീതിയിലാണ് ഇതിന്റെ ലിപി (റസ്മ്) തയ്യാറാക്കിയത്. ഇത്തരത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ അഞ്ച് മുസ്ഹഫുകൾ മക്ക, മദീന, കൂഫ, ബസ്വറ, ശാം (സിറിയ) എന്നീ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് അയച്ചുകൊടുത്തു. ഖലീഫയുടെ പക്കൽ സൂക്ഷിച്ച പ്രതി 'മുസ്ഹഫുൽ ഇമാം' എന്നറിയപ്പെട്ടു. മുസ്ഹഫുകൾ അയച്ചുകൊടുത്തതിനോടൊപ്പം ഓരോ പ്രദേശത്തെയും ആളുകളെ ശരിയായ ഖിറാഅത്ത് പഠിപ്പിക്കാൻ പ്രഗത്ഭരായ ഓരോ ഖാരിഉകളെയും (പാരായണ വിദഗ്ധരെയും) ഖലീഫ നിയോഗിച്ചു. തുടർന്ന്, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ആശയക്കുഴപ്പവും ഭിന്നതയും ഒഴിവാക്കാനായി, പ്രമാണബദ്ധമായ ഈ ഉസ്മാനീ മുസ്ഹഫിന് വിരുദ്ധമായി സ്വഹാബികളുടെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന മറ്റെല്ലാ വ്യക്തിഗത കുറിപ്പുകളും കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളും സ്വഹാബികളുടെ പൊതുസമ്മതത്തോടെ കത്തിച്ചുകളയാൻ ഉസ്മാൻ (റ) ഉത്തരവിട്ടു. റസ്മു ഉസ്മാനി (ഉസ്മാനീ എഴുത്തുരീതി) ഉസ്മാൻ (റ) വും സ്വഹാബികളും ഖുർആൻ എഴുതാൻ തെരഞ്ഞെടുത്ത പ്രത്യേക ലിപിവിന്യാസമാണ് 'റസ്മു ഉസ്മാനി' (الرسم العثماني) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ എഴുത്തുരീതി പ്രവാചകന്റെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശപ്രകാരമുള്ളതാണോ (തൗഖീഫിയ്യ്) അതോ സ്വഹാബികളുടെ ഇജ്തിഹാദ് (ഗവേഷണം) വഴി രൂപപ്പെട്ടതാണോ എന്നതിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിലും, ഇത് പ്രവാചകാനുമതിയുള്ള തൗഖീഫിയ്യ് ആണെന്നതാണ് പ്രബലമായ അഭിപ്രായം. ഖുർആൻ എഴുതുമ്പോൾ ഈ പ്രത്യേക രീതി തന്നെ അവലംബിക്കൽ നിർബന്ധമാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സ്വഹാബത്തിന്റെ കാലം മുതൽ ഇന്നു വരെ യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ, അതേ അക്ഷര വിശുദ്ധിയോടെ ഖുർആൻ നമ്മിലേക്ക് എത്തിയത് ഈ കരുതലിന്റെയും അല്ലാഹുവിന്റെ സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ഫലമായാണ്. അവലംബം: സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി സുനനുത്ത് തുർമുദി മുസ്നദ് അഹ്മദ് ഫത്ഹുൽ ബാരി (ഇബ്നു ഹജർ അസ്ഖലാനി) ഫളാഇലുൽ ഖുർആൻ (ഇബ്നു കസീർ) അൽ ഇത്ഖാൻ ഫീ ഉലൂമിൽ ഖുർആൻ (ഇമാം സുയൂത്തി) മനാഹിലുൽ ഇർഫാൻ (സർഖാനി) ലത്വാഇഫുൽ ഇശാരാത്ത് (ഖസ്ത്വല്ലാനി) ജമാലുൽ ഖുറാഅ് (സഖാവി) അൽ വജീസ് (ഖുർത്വുബി)